دفتر آمار و اطلاعات و GIS
تاريخ لرستان

قدمت تاريخي لرستان به گواه آثار برجاي مانده در منارها و تپه هاي باستاني و قلاع ، نظير قلعه فلك الافلاك به هزاران سال قبل از ميلاد مسيح برمي گردد ، حدود 900 سال قبل ، اتابكان لرستان در اين خطه حكومت نموده اند كه آثار باستاني متعددي نظير گرداب سنگي ، قلاع عديده از خود به جاي گذاشته اند .
اقوام مهاجر ، در هزاره سوم وچهارم پيش از ميلاد در كوهساران زاگرس اسكان يافتند وسرانجام ، سرزمين بين النهرين (ميان دو رود ) را تصرف كردند. نام طايفه هايي كه در زاگرس سكونت داشتند ، در آثار برجاي مانده از سارگن پادشاه مقتدر اكد ( 2030 – 2028 ق .م ) آمده است . به استناد كتيبه هاي بابلي ، آشوري وايلامي ساكنان دامنه هاي كوهساران زاگرس طايفه هايي مانند لولويي ، مانايي ، كاسي ، گوتي ، نايدي ، آمادا و پارسوا بوده اند.
تاريخ نگاران در آريايي بودن لولوبي ها و مانايي ها ترديد دارند اما شواهد تاريخي نشان مي دهند كاسي ها در سال 1600 قبل از ميلاد در لرستان كنوني مي زيستند و حكومت آن ها از شمال و شرق لرستان تا اطراف همدان توسعه داشت. اين قوم ، درهزاره پيش از ميلاد در بابل نفوذ كردند از حمورايي شكست خوردند اما عاقبت در بابل مستقر شدند و دومين سلسله شاهان بابل را تاسيس كردند. انقراض كاسيان درهزاره دوم پيش از ميلاد با يورش دولت مقتدر ايلام شدند و آن ها در برابر توسعه طلبي آشوري ها ، در مناطق شرقي ، مانند سدي مقاومت كردند. قدرت اين قوم كوه نشين به حدي رسيد كه شاهان سلسله هخامنشي هنگامي كه از فارس به شوش يا از بابل به اكباتان مي گذشتند . هديه هايي براي ايلات كوهستاني بين راه مي فرستادند تا مسير آن ها را امن نگاه دارند.
در دوره هاي بعدي ساكنان اين نواحي به طور موقت مغلوب اسكندر مقدوني شدند. در دوره ساسانيان پشتكوه و پيشكوه را شخصي از خاندان معروف هرمزان اداره مي كرد. آخرين فرمانرواي اين خاندان ، همان هرمزان بود كه به اسارت سپاهيان عرب درآمد. عرب ها در سال 16 هجري قمري پس از فتح حلوان ، نواحي شمالي لرستان را گرفتند و در سال 21 هجري قمري نهاوند و قسمت جنوبي لرستان را نيز به تصرف خود در آوردند.
در سال 22 هجري قمري ، هنگامي كه ( عمر ) سرزمين هاي گرفته شده را در ميان لشكريان كوفه و بصره تقسيم مي كرد ، لرستان ضميمه حوزه كوفه شد و از آن پس جزو ايالت جبال ( عراق عجم ) درآمد و تا ميانه سده چهارم هجري ، حكمران اين منطقه يا از بغداد يا از كوفه تعيين مي شد. در همين قرن ، حسنويه كرد اين منطقه را به تصرف خود درآورد و خاندان او تا سال 500 هجري قمري بر لرستان تسلط داشتند.
مقارن استيلاي مغول برايران ، لرستان به دو قسمت لر بزرگ و لر كوچك تقسيم شد. هريك از اين دو قسمت از پيش از استيلاي مغول تا مدت زماني پس از انقراض ايلخانان ، امراي نيمه مستقل داشتند. اتابكان لر بزرگ اصلا از كردان شام بودند كه از حدود نيمه قرن ششم هجري از راه آذربايجان رهسپار ايران شدند و درحدود اشترانكوه و جلگه هاي شمالي آن اسكان گزيدند. پايتخت اتابكان لرستان در شهر ايذج ( مال امير ) بود. خرابه هاي فراواني از آن دوره باقي مانده كه بيشتر آن ها به دوره ساسانيان مربوط است و هنور در اين محل ديده مي شوند . اتابكان لر بزرگ تا نيمه اول قرن نهم هجري حكومت كردند ( 500 – 827 هجري قمري ) و آخرين آن ها كه غياث الدين كاووس نام داشت ، به دست سلطان ابراهيم بن شاهرخ تيموري برافتاد و سلسله او منقرض شد.
اما اتابكان لر كوچك ( 580 – 1006 ه. ق ) كه چندين امير معتبر داشتند و حكومتشان نيز طولاني تر بود ، هيچ وقت اهميت واعتبار لر بزرگ را پيدا نكردند. اتابكان لر كوچك موقعيت خود را تا زمان صفويه حفظ كردند وحتي حكومت خود را تا غرب كوه هاي پشتكوه توسعه دادند. آخرين فرد اين سلسله شاهوري نام داشت كه در سال 106 هجري قمري به فرمان شاه عباس اول كشته شد و سلسله او نيز برافتاد. بدين گونه حكومت لرستان به حسين نامي محول شد و خاندان اين والي تا اوايل روي كار آمدن سلسله قاجار بر لرستان حكومت كردند. از آن پس حكومت پشتكوه ، را گاه حكام بروجرد و زماني حكام شوشتر به عهده داشته اند.
تاریخ به روز رسانی: 1393/08/22
امتیازدهی
میانگین امتیازها:0 تعداد کل امتیازها:0
مشاهده نظرات ( 0)
ارسال نظرات
نام  
آدرس پست الکترونیکی شما    
شماره تلفن
توضیحات  
تغییر کد امنیتی  
کد امنیت  
 
Powered by DorsaPortal